مسئولیت مدنی

چكیده

امروزه اشخاص ثالثی كه با مدیران شركتهای تجاری و مدنی كه در مقام نماینده شركت می باشند نسبت به انعقاد عقد مبادرت می نمایند از حیث احقاق حقوق خود با مشكل مواجه می باشند یعنی از جهت اینكه شركت را طرف دعوی قرار دهند یا مدیران را دچار سردرگمی هستند. حال در این صورت وقتی مدیران در مقام نماینده موارد مقرر شده قانونی و قراردادی فیمابین خود و شركت را رعایت كرده باشند چنین عقدی صحیح و نافذ خواهد بود. لذا شخص ثالث علیه شركت طرح دعوی خواهد كرد در غیر این صورت ماهیت عقد فضولی خواهد بود و امكان مراجعه به شركت نیست.البته همیشه اینگونه نیست یعنی بعضاً قانون برای حمایت حقوق اشخاص ثالث اقدام می كند و حتی در صورت عدم رعایت موازین قانونی از سوی مدیران، شخص ثالث می‌تواند همچنان به شركت مراجعه نماید. به هر ترتیب با بررسی ماهیت عقود منعقد شده از سوی مدیران با اشخاص ثالث تكلیف اشخاص ثالث مشخص خواهد شد تا به چه شخص یا اشخاص جهت احقاق حق خود مراجعه نمایند و در صورت فضولی بودن عقد و عدم رعایت موازین از سوی مدیر مسئولیت مدیر در قبال اشخاص ثالث و همچنین شركت نیز مشخص خواهد گردید.

فصل اول: بررسی مسئولیت مدیران در قبال انجام معاملات در شركتهای تجاری

بخش اول: كلیات: بیان قاعده كلی مبنی بر ترتیب مسئولیت برای شركتهای تجاری در انجام معاملات با فرض جمع شرایط ذیل و عدم ترتیب مسئولیت برای مدیران (مگر در موارد استثنایی)

1. انجام معامله از سوی مدیران در حالتی كه شركت واجد  شخصیت حقوقی است.

2. انجام معامله از سوی مدیران در حدود موضوع شركت و در بعضی از شركتها در حدود اختیارات شركت.

3. انجام معامله از سوی مدیران در صورت ذكر سمت مدیران و در صورت عدم ذكر سمت اثبات معامله برای شركت

4. انجام معامله از سوی تمامی مدیران مجاز

5. انجام معامله از سوی مدیران غیر معزول یا غیر مستعفی و یا در صورت معزول یا مستعفی، مراتب به اداره ثبت شركتها اعلام نشده باشد.

بخش دوم: مسئولیت مدیران شركتهای تجاری در قبال انجام معاملات

مبحث اول: مسئولیت غیر مستقیم مدیران معامله كننده (رجوع شركت یا سهامداران و اعضاء به مدیران پس از اینكه طرف معامله حقوق خود را از شركت مطالبه كرد)

مبحث دوم: مسئولیت مستقیم مدیران معامله كننده (رجوع مستقیم طرف معامله به مدیران) تربیت مسئولیت مستقیم بر مدیران در مقابل طرف معامله در صورت جمع شرایط ذیل می باشد.

1.انجام معامله از سوی مدیران در حالتی كه شركت هنوز شخصیت حقوقی نیافته است.

2. انجام معامله از سوی مدیران، خارج از موضوع شركت و در بعضی از شركتها خارج از حدود اختیارات

3. انجام معامله از سوی مدیران در صورت عدم ذكر سمت مدیران و یا عدم اثبات معامله برای شركت

4. انجام معامله از سوی بعضی مدیران نه همه آنها

5. انجام معامله از سوی مدیران معزول یا مستعفی به شرط اینكه مراتب به اداره ثبت شركتها اعلام شده باشد.

فصل دوم: بررسی مسئولیت مدیران در قبال انجام معاملات در شركتهای مدنی

بخش اول: بیان قاعده كلی مبنی بر ترتیب مسئولیت برای شركاء شركتهای مدنی در انجام معاملات با فرض جمع شدن شرایط ذیل و عدم ترتیب مسئولیت برای مدیران (مگر در موارد استثنایی)

1. انجام معامله با رعایت حدود اختیارات

2. انجام معامله با فرض اهلیت مدیر

3. انجام معامله با رعایت مصلحت شركاء

بخش سوم: مسئولیت مدیران شركتهای مدنی در قبال انجام معاملات در صورت جمع شرایط ذیل است:

1. انجام معامله در صورت عدم اهلیت مدیر

2. انجام معامله با فرض عدم رعایت حدود اختیارات

3. انجام معامله با فرض عدم رعایت مصلحت شركاء